Mide Balonu (İntragastrik Balon)

Mide balonu (intragastrik balon), yumuşak ve esnek bir malzemeden üretilen balonun mideye yerleştirilip sıvı veya hava ile şişirildiği, ameliyat gerektirmeyen bir obezite tedavi yöntemidir. Balon midede yer kaplayarak daha küçük porsiyonlarla doygunluk hissi oluşmasına ve mide boşalmasının yavaşlamasına yardımcı olur.

Mide balonu kalıcı değildir. Balonun türüne göre belirlenen süre sonunda (çoğunlukla birkaç ay ile bir yıl arasında) endoskopiyle çıkarılır; bazı yutulabilir balon türleri ise belirli bir süre sonra kendiliğinden söner ve doğal yolla atılır. Midenin yapısında kalıcı bir değişiklik yapılmaz.

Balon tek başına bir çözüm değildir. Balonun midede kaldığı dönem, sağlıklı beslenme ve düzenli fiziksel aktivite alışkanlıklarının kazanılması için bir destek olarak görülmelidir. Balon çıkarıldıktan sonra bu alışkanlıklar sürdürülmezse yeniden kilo alımı görülebilir. Kilo kaybı kişiden kişiye değişir.

Mide balonu, uygun bir değerlendirme sonrasında şu kişilerde seçeneklerden biri olarak ele alınabilir:

• Diyet ve egzersizle yeterli kilo kaybı sağlayamamış, fazla kilolu veya obezite tanısı almış yetişkinler
• Obezite cerrahisi kriterlerini karşılamayan ya da ameliyat olmak istemeyen kişiler
• Seçilmiş durumlarda, yüksek riskli hastalarda obezite ameliyatı öncesinde kilo azaltmak amacıyla

Daha önce mide ameliyatı geçirmiş olmak, büyük mide fıtığı (hiatal herni), aktif mide veya onikiparmak bağırsağı ülseri, kanama eğilimi, gebelik ve düzenli kullanılması gereken bazı ilaçlar (ör. kan sulandırıcılar) gibi durumlarda balon uygun olmayabilir. Uygunluk her kişi için ayrı değerlendirilir.

İşlem öncesinde genel sağlık durumu değerlendirilir:

• Ayrıntılı öykü ve fizik muayene, vücut kitle indeksinin hesaplanması
• Kan tetkikleri (tiroid fonksiyonları, kan şekeri gibi kiloyu etkileyebilecek durumlar dahil)
• Diyetisyen görüşmesi ve beslenme programının planlanması
• Gerekli durumlarda anestezi değerlendirmesi

Endoskopiyle yerleştirilen balonlarda, işlem sırasında mide ve onikiparmak bağırsağı da incelenir; balon uygulamasına engel olabilecek bir bulgu varsa işlem yapılmaz.

Endoskopiyle yerleştirilen balon: İşlem endoskopi ünitesinde, sedasyon (hafif uyku hali) altında yapılır. Önce ağız yoluyla mideye ince bir kamera (endoskop) ilerletilerek mide incelenir. Ardından sönük haldeki balon mideye yerleştirilir ve steril sıvıyla şişirilir. İşlem genellikle kısa sürer ve çoğu kişi aynı gün evine dönebilir.

Yutulabilir balon: Kapsül şeklindeki balon, ucuna ince bir kateter bağlı olarak yutulur. Balonun midede doğru yerde olduğu görüntüleme ile kontrol edildikten sonra kateter aracılığıyla şişirilir ve kateter çıkarılır. Bu tür balonların bir kısmı belirli bir süre sonra kendiliğinden söner.

Balonun çıkarılması: Endoskopiyle yerleştirilen balonlar, belirlenen sürenin sonunda yine sedasyon altında endoskopiyle söndürülerek çıkarılır.

İlk günlerde bulantı, kusma, karında kramp ve şişkinlik hissi sık görülür; bu yakınmalar genellikle vücudun balona uyum sağlamasıyla birkaç gün içinde azalır ve ilaçlarla hafifletilebilir.

Daha seyrek olarak şu sorunlar gelişebilir:

• Mide ülseri veya mide mukozasında tahriş
• Balonun sönmesi ve bağırsağa geçmesi (nadiren tıkanıklığa yol açabilir)
• Uzun süren kusmaya bağlı sıvı kaybı
• Çok nadir olarak pankreatit veya mide delinmesi

İşlem sonrasında şiddetli ve geçmeyen karın ağrısı, durmayan kusma, siyah dışkılama veya idrar renginde değişiklik (bazı balonlardaki boyalı sıvının sızması) fark edilirse vakit kaybetmeden hekime başvurulmalıdır.

İşlem sonrasındaki ilk günlerde sıvı ağırlıklı beslenilir, ardından diyetisyenin önerdiği programa göre yumuşak ve normal gıdalara kademeli olarak geçilir. Bu dönemde bulantı ve mide asidini azaltmaya yönelik ilaçlar önerilebilir.

Balonun midede kaldığı süre boyunca düzenli kontroller, diyetisyen takibi ve fiziksel aktivite programı önemlidir. Balon çıkarıldıktan sonra kazanılan beslenme alışkanlıklarını sürdürmek, elde edilen kilo kaybının korunmasında belirleyicidir.