Mide Kanseri: Belirtiler, Tanı ve Multidisipliner Tedavi

Mide kanseri, mide duvarının iç yüzeyini oluşturan hücrelerden gelişen kötü huylu bir hastalıktır. Hastalık çoğu zaman yavaş ilerler ve erken evrelerde belirgin bir şikâyete yol açmayabilir. Tedavisi, hastalığın evresine ve kişinin genel durumuna göre farklı uzmanlık alanlarının birlikte planladığı bir süreçtir.

Risk faktörleri

Mide kanseri gelişme olasılığını artırdığı bilinen başlıca etkenler şunlardır:

• Helicobacter pylori enfeksiyonu
• Tuzlu, tütsülenmiş ve işlenmiş gıdalardan zengin, taze sebze ve meyve açısından fakir beslenme
• Sigara kullanımı
• Ailede mide kanseri öyküsü ve bazı kalıtsal sendromlar
• Kronik atrofik gastrit, intestinal metaplazi ve bazı mide polipleri
• Daha önce geçirilmiş mide ameliyatları
• İlerleyen yaş

Risk faktörü taşımak hastalığın gelişeceği anlamına gelmez; ancak bu bilgiler şikâyetlerin değerlendirilmesinde hekime yol gösterir.

Belirtiler

Erken evrede mide kanseri çoğu zaman belirti vermez. Hastalık ilerledikçe şu şikâyetler ortaya çıkabilir:

• Hazımsızlık, mide yanması ve şişkinlik
• Az miktarda yemekle erken doyma hissi
• İştahsızlık ve açıklanamayan kilo kaybı
• Üst karın bölgesinde ağrı
• Bulantı ve kusma
• Yutma güçlüğü (özellikle mide girişine yakın tümörlerde)
• Siyah renkli dışkı veya kanlı kusma
• Halsizlik ve kansızlık

Tanı ve evreleme

Mide kanseri tanısında temel yöntem üst sindirim sistemi endoskopisidir. Endoskopi sırasında şüpheli alanlardan biyopsi alınır ve kesin tanı patolojik inceleme ile konulur.

Tanı konulduktan sonra hastalığın yaygınlığını belirlemek, yani evrelemek için şu yöntemlerden yararlanılabilir:

• Bilgisayarlı tomografi: Tümörün çevre dokularla ilişkisi, lenf nodları ve diğer organlar değerlendirilir.
• Endoskopik ultrasonografi: Tümörün mide duvarında ne kadar derine ilerlediği ve çevresindeki lenf nodları incelenir.
• PET-BT: Seçilmiş hastalarda uzak yayılım açısından ek bilgi sağlayabilir.
• Tanısal laparoskopi: Bazı hastalarda karın zarında (periton) yayılım olup olmadığını değerlendirmek amacıyla uygulanabilir.
• Kan tetkikleri ve beslenme değerlendirmesi: Genel sağlık durumu ve tedaviye hazırlık açısından önem taşır.

Multidisipliner yaklaşım nedir?

Mide kanseri tedavisi, tek bir uzmanlık alanının değil, birden fazla uzmanın ortak değerlendirmesiyle planlanır. Bu değerlendirme genellikle tümör konseyi adı verilen toplantılarda yapılır. Konseyde yer alabilecek uzmanlık alanları şunlardır:

• Genel cerrahi ve gastroenteroloji cerrahisi
• Gastroenteroloji
• Tıbbi onkoloji
• Radyasyon onkolojisi
• Radyoloji ve nükleer tıp
• Patoloji
• Beslenme ve diyet uzmanı

Tedavi planı; hastalığın evresi, tümörün özellikleri, hastanın genel sağlık durumu ve tercihleri birlikte değerlendirilerek oluşturulur. Bu yaklaşım, farklı tedavi seçeneklerinin doğru sırayla ve uygun hastada kullanılmasını amaçlar.

Tedavi seçenekleri

Mide kanserinde uygulanabilecek başlıca tedavi seçenekleri şunlardır:

• Endoskopik tedavi: Çok erken evredeki seçilmiş tümörlerde, tümörün endoskopik yöntemlerle çıkarılması mümkün olabilir.
• Cerrahi tedavi: Midenin bir bölümünün (subtotal gastrektomi) veya tamamının (total gastrektomi) çevresindeki lenf nodlarıyla birlikte çıkarılmasıdır. Ayrıntılı bilgi için Gastrektomi sayfasına göz atabilirsiniz.
• Kemoterapi: Seçilmiş hastalarda ameliyat öncesinde ve/veya sonrasında uygulanabilir; ileri evre hastalıkta da tedavinin önemli bir parçasıdır.
• Radyoterapi: Belirli durumlarda tedavi planına eklenebilir.
• Hedefe yönelik tedaviler ve immünoterapi: Tümörün moleküler özelliklerine göre seçilmiş hastalarda kullanılabilir.
• Destekleyici tedaviler: Şikâyetlerin kontrolü ve beslenme desteği tedavi sürecinin her aşamasında önemlidir.

Mide kanseri ameliyatları açık, laparoskopik veya robotik yaklaşımla yapılabilir. Yöntem seçimi tümörün yerleşimi ve evresi, hastanın genel durumu ve daha önce geçirilmiş ameliyatlar gibi etkenlere göre belirlenir. Minimal invaziv yaklaşımlar hakkında genel bilgi için Robotik Mide Cerrahisi ve Mide Hastalıklarında Robotik Cerrahi sayfaları incelenebilir.

Cerrahinin olası riskleri

Mide kanseri ameliyatları, sindirim sisteminin büyük ameliyatları arasında yer alır ve her ameliyatta olduğu gibi risk taşır. Kanama, yara yeri ve karın içi enfeksiyonları, bağırsak bağlantı yerinde kaçak, akciğer sorunları, bacak toplardamarlarında pıhtı oluşumu ve anesteziye bağlı sorunlar bu riskler arasında sayılabilir. Risklerin türü ve olasılığı; yapılan ameliyatın kapsamına, hastalığın evresine ve hastanın genel sağlık durumuna göre değişir. Bu nedenle ameliyat öncesinde olası riskler ve alınacak önlemler cerrahi ekiple ayrıntılı olarak konuşulmalıdır.

Ameliyat sonrası yaşam ve beslenme

Mide ameliyatlarından sonra beslenme düzeninde değişiklikler gerekir. Az miktarda ve sık öğünlerle beslenme, yemekleri iyi çiğneme ve diyetisyen önerilerine uyma bu dönemde önem taşır. Bazı hastalarda yemek sonrası terleme, çarpıntı veya ishal gibi şikâyetlerle seyreden dumping sendromu görülebilir. Özellikle midenin tamamının çıkarıldığı hastalarda B12 vitamini ve bazı mineraller için uzun süreli destek gerekebilir. Beslenme ve takip planı kişiye göre düzenlenir.

Takip

Tedavi tamamlandıktan sonra düzenli kontroller önemlidir. Kontrollerin sıklığı ve hangi tetkiklerin yapılacağı, hastalığın evresine ve uygulanan tedaviye göre tedavi ekibi tarafından belirlenir.

Tedavi sürecinde tedavi ekibinize sorabileceğiniz bazı sorular şunlardır:

1. Hastalığım hangi evrede ve bu ne anlama geliyor?
2. Benim için önerilen tedavi planı nedir, hangi sırayla uygulanacak?
3. Ameliyat öncesinde veya sonrasında ek tedavi gerekecek mi?
4. Tedavi sonrasında beslenmemde neler değişecek?
5. Kontrollerim hangi aralıklarla ve nasıl yapılacak?

Genel bilgi için Mide Kanseri, Mide ve Özofagus Cerrahisi ve Gastrointestinal Onkolojik Cerrahi sayfaları incelenebilir; kişisel durumunuza ilişkin sorularınızı tedavi ekibinizle ayrıntılı olarak konuşmanız önerilir.